Sách trời Quá Ngu – Chương 1 (1.3)
1.3 Thanh lý virus
Jim: Được rồi. Sao anh nói chuyện cứ như mấy người chuyên nói kiểu này, mãi không chịu nói thẳng thắn ra thế. Nhưng tôi phải nhắc nhở anh, tôi là một đối thủ rất phiền phức đấy nhé. Về vấn đề quan niệm triết học tâm linh canh gà, quy luật tối cao của thế giới, thức tỉnh gì đó, tôi có thể coi là một chuyên gia đó. Anh không thể dễ dàng qua loa lấy lệ tôi bằng vài cái quan niệm và đạo lý như trong “Mười ngày bàn chuyện cùng Quá Ngu” đâu nhé. Nếu anh tự cho mình là đại sư thì tôi chắc chắn sẽ là học sinh cứng đầu nhất mà anh từng gặp cho xem. Mấy đại sư tự cho mình là giác ngộ kiểu như “Giáo trình giác ngộ”, “Sức mạnh tư duy” mà gặp phải tôi cũng phải thối lui ba bước, gọi tôi là ác mộng của đại sư đó.
Quangu: Đại sư là không thể có ác mộng được đâu, anh cũng không phải là đối thủ gì của tôi. Tôi và anh không có gì khác biệt. Nếu anh thật sự khiêu chiến quan niệm nào đó của tôi, đồng thời còn thật sự chứng minh quan điểm đó không hợp lý hoặc chỉ là một chiêu trò để tránh né thì tôi chắc chắn đó là đang giúp đỡ tôi, thế thì anh sẽ trở thành thầy của tôi mới phải. Thân phận thầy giáo và học trò vốn là một, không có gì khác biệt. Nhưng trọng điểm trong câu hỏi vừa rồi của anh là, anh đã trước tiên cho rằng mình đúng, anh muốn bảo vệ những kiến thức mình đã biết, anh muốn cùng trí não mình đấu tranh với chân lý. Vì thế anh mới coi chính mình là đối thủ của tôi, chuẩn bị đến khiêu chiến với tôi, khắc sâu thêm niềm tin của mình, hoặc từ đó nhận được dẫn dắt. Nhận biết của anh về mối quan hệ giữa tôi và anh đã trước tiên rơi vào mô hình tư duy phân tách và khác biệt, chỉ có phân tách mới sinh ra mâu thuẫn và đau khổ, mà anh ở trong phân tách và khác biệt, đến cuối cùng kết quả nhận được cũng sẽ bị bóp méo y như thế.
Hãy nhớ kỹ, không cần lựa chọn, không cần chiến đấu, không cần bảo vệ. Đọc một quyển sách cũng không phải là cần anh đi đánh nhau, anh càng thoải mái, càng tự nhiên càng cảm thấy mọi việc sao cũng được thì anh càng nhanh học được những thứ anh thực sự cần. Đây cũng là nội dung “nguyên tắc sống Quá Ngu” chúng tôi muốn hướng dẫn anh ở chương thứ ba. Thế giới thực sự của Quá Ngu là không nên có bất cứ nỗ lực, đấu tranh hay khó khăn hiểm trở nào cần anh đi khắc phục. Tất cả vốn nên được hoàn thành một cách nhẹ nhàng tự nhiên. Anh cảm thấy phải đi đánh trận hay phải đánh bại ác quỷ canh cửa nào đó để giải quyết vấn đề, đó chỉ là ảo giác do virus trí não trong anh chế tạo ra mà thôi.
Bởi thế, anh hoàn toàn không cần thiết phải coi quyển sách này và những điều tôi nói là thứ gì đó rất nghiêm túc hay cần phải phủ định. Cứ coi như anh đang đọc một quyển sách đơn giản thông tục như “Sách trời giảm cân”, “Sách trời rèn luyện thân thể” hay “Sách trời làm đẹp” là được, đọc xong anh hoàn toàn có thể cười cho qua. Quá Ngu sẽ không vì anh từ bỏ quyển sách này mà trách cứ hay trừng phạt gì. Bất cứ sự trách cứ hay trừng phạt nào vốn chính là biểu hiện của sự sợ hãi, Quá Ngu nếu đã là vô hạn, là hoàn chỉnh, thì sao lại có thể rơi vào sợ hãi được chứ? Nếu quyển sách “Sách trời Quá Ngu” đã tự nhận là có thể giải đáp được mọi vấn đề mà ngay đến chuyện này cũng không giải quyết được thì nó đâu có xứng là “Sách trời Quá Ngu” nữa.
Có điều, về bản chất, “Sách trời Quá Ngu” hay những quyển sách cùng kiểu như “Sách trời chạy bộ” đều không có gì khác biệt. Trong cuộc sống, học tập, du học, thi cử, theo đuổi tình cảm, xây dựng sự nghiệp, trong mọi việc, chỉ cần anh thoát khỏi khác biệt và theo đuổi, từ bỏ khát vọng lựa chọn, anh có thể áp dụng nguyên tắc sống Quá Ngu để nhẹ nhàng giải quyết mọi vấn đề. Anh không cần trải qua bất cứ đau khổ hay khúc chiết gì, tất cả đều nhẹ nhàng tự nhiên như hít thở vậy.
Jim: Được rồi, nếu chúng ta đã không phải là đối thủ, cũng không phải quan hệ thầy trò, thì cứ nói chuyện một cách hoàn toàn bình đẳng là được. Đã qua 5 năm kể từ ngày “Mười ngày bàn chuyện cùng Quá Ngu” kết thúc, tôi đã có thay đổi rất lớn. Tôi vẫn có rất nhiều vấn đề muốn thỉnh giáo anh, rất nhiều cũng liên quan đến sinh hoạt, sự nghiệp, tương lai và hiểu biết bản thân, bây giờ rốt cuộc tóm được cơ hội rồi, tôi có thể hỏi bất cứ vấn đề nào sao? Rất nhiều hoàn cảnh tương tự, những vị đại sư rõ ràng biết hết mọi chuyện nhưng lại cứ không cho hỏi chuyện này, không cho hỏi chuyện kia, hoặc là lòng vòng tránh né không trả lời. Không phải anh cũng sẽ đưa ra những hạn chế tương tự chứ, làm thế anh sẽ không cần đối mặt với những câu hỏi khó chịu của tôi nữa.
Quangu: Tôi và Quá Ngu đều sẽ không cảm thấy mất mặt. Về bản chất đây là anh cảm thấy tôi và Quá Ngu sẽ mất mặt, mà việc vấn đề của anh làm chúng tôi mất mặt là quá trình phân biệt, thật ra quá trình này chỉ phát sinh trong trí óc anh, sau đó anh phóng chiếu tới trên người tôi.
“Phóng chiếu” là một danh từ trong tâm lý học, nhưng nó rất đơn giản, cũng rất cơ bản. Bất cứ lúc nào, anh đều sẽ cảm thấy người khác cũng để ý, cũng lo lắng hoặc đánh giá một điều nào đó quan trọng hoặc không quan trọng giống như anh, đó là anh đang phóng chiếu. Ví dụ như có một số người đi làm xoăn lông cho thú cưng của mình, họ thấy như thế thú cưng rất thời thượng, chúng cũng nhất định sẽ thích như thế. Đó chính là phóng chiếu, chỉ là anh thích thôi, chứ thú cưng chắc chắn sẽ thấy phiền chết được.
Vừa rồi lúc anh nhắc đến việc tôi sẽ mất mặt, thật ra anh cũng đang phóng chiếu, bản chất là nỗi sợ hãi của anh với việc mất mặt, thế là anh cho rằng mọi người đều sẽ thấy mất mặt khi bị nghi ngờ. Sức mạnh của loại phóng chiếu này cũng là sức mạnh căn bản hình thành nên sự thôi miên lẫn nhau gần như tràn ngập trong thế giới này.
Những người không được luyện tập tư duy thông qua “Sách trời Quá Ngu” sẽ chỉ không ngừng vô tình phóng chiếu tư duy lên mọi vật mọi việc, ảnh hưởng lẫn nhau. Là người hướng dẫn của “Sách trời Quá Ngu”, tôi hiểu quá trình này, vì thế sẽ để ý tránh đi các phóng chiếu phân tách đó. Anh cũng cần phải luôn chú ý đến những phóng chiếu mà trí não anh đang làm với bên ngoài, nếu anh thấy mình sẽ mất mặt, đầu tiên đó là vì trong lòng anh tin tưởng chắc chắn sẽ mất mặt. Vì anh đã từng trải nghiệm mất mặt, hoặc cho rằng nếu bản thân gặp phải tình trạng này sẽ mất mặt. Cũng giống như trong “Sách trời Quá Ngu” hướng dẫn, anh chỉ nhìn thấy chính mình, anh chỉ phóng chiếu mô hình tư duy phân tách của chính mình trong quá trình phóng chiếu mà thôi.
Một khi anh tiến vào mô hình tư duy phân tách, anh chắc chắn sẽ phóng chiếu. Vì thế, anh phải thời khắc cảnh giác sự phân tách của trí não, nhận được sự tồn tại của chúng trong từng câu từng chữ mình nói ra, sau đó mới có thể diệt trừ chúng được. Cốt lõi của “Sách trời Quá Ngu” là một kim chỉ nam về cách luyện tập tư duy, nếu anh chỉ đọc thôi mà không chịu thực tiễn thì chắc chắn anh sẽ không thể thể nghiệm bất cứ sự thay đổi nào.
Đây cũng là một đặc điểm của quyển sách này, thông qua đối thoại, tôi sẽ thường xuyên chỉ ra các vấn đề trong mô hình tư duy của anh, giúp anh nhìn thấy những vấn đề này ở mọi chỗ, mọi thời khắc giữa cuộc sống hiện thực của anh, tạo ra muôn vàn trói buộc trong cuộc sống của anh. Vì thế, anh cần cực kỳ chú ý đến những chi tiết tôi chỉ ra, đừng tưởng chúng không quan trọng hay chỉ là thuận miệng nói thôi. Rất nhiều việc, anh tưởng là thuận miệng nói, không coi là thật, thực ra anh lại vẫn coi nó là thật đấy. Những chi tiết này gần như toàn bộ đều là đủ loại sai lầm và mâu thuẫn trong cuộc sống của anh, đồng thời cũng là ngọn nguồn của các phiền phức và đau khổ sau đó.
Có thể anh sẽ thấy tôi không cần thiết phải làm thế, sao cứ bám riết lấy mấy cái vấn đề nhỏ tí tẹo mà không nói đến những vấn đề trọng điểm hơn? Nhưng vấn đề là vấn đề, không có gì khác biệt, không có lớn nhỏ, cũng không có nặng hay nhẹ, gấp hay không, cứ là vấn đề thì phải giải quyết, mỗi vấn đề đều quan trọng như nhau hết.
Như vấn đề của anh, đương nhiên anh có thể hỏi bất cứ vấn đề gì, không có bất kỳ hạn chế nào, cũng không giới hạn chủ đề gì, dù là du học, tình yêu, quá khứ hay tương lai, là vấn đề của riêng anh hay có liên quan đến tôi, hoặc đến bất cứ ai đều được. Quá Ngu không đưa ra bất cứ giới hạn nào nhưng vì hiện tại anh còn chưa hiểu được một số chuyện nên mở đầu, có một vài vấn đề không thể giải thích thấu triệt được, anh cũng không thể thật sự hiểu được những vấn đề này khi chưa xây dựng được một công cụ tư duy cơ bản vững chắc. Nhưng quyển sách này, càng về sau, nền tảng của anh càng vững chắc, chúng ta giải thích vấn đề sẽ càng thấu triệt, càng không có bất cứ trở ngại nào. Đợi đến lần nói chuyện cuối cùng, đó sẽ là cái gọi là lý do thật sự để có thể nói bất cứ chuyện gì dù là trên trời dưới đất hay vũ trụ hồng hoang.
Jim: Thật sự có thể hỏi bất cứ vấn đề gì, không có hạn chế, anh cũng sẽ không né tránh trả lời à? Bất kể là tương lai của thế giới, người ngoài hành tinh tấn công, anh đều phải nói rõ ràng cặn kẽ đấy nhé.
Anh nói đến phóng chiếu, nhưng tôi lại nhớ đến có một đoạn trong Thiền tông, là cuộc nói chuyện giữa Thiền tông và Tô Đông Pha. Tô Đông Pha cho rằng nhìn thấy Thiền tông là một đống phân, còn Thiền tông lại nhìn thấy Tô Đông Pha là một tôn Phật. Em gái của Tô Đông Pha nói hai người đều chỉ nhìn thấy chính mình. Đây chính là điều được nhắc đến trong nội dung chính: “Bạn sẽ chỉ tin tưởng vào những điều bạn đã tin tưởng, bạn sẽ chỉ nhìn thấy những điều bạn nguyện ý tin tưởng, bởi thế bạn sẽ chỉ nhìn thấy chính bản thân bạn”, đúng không?
Quangu: Anh đối chiếu và tham khảo chéo như thế đương nhiên là một phương pháp học tập rất có hiệu quả, nhưng anh cũng phải cảnh giác với phương thức tư duy này, nó là một biến tướng của bẫy rập. Con người có thói quen quy chụp những sự việc, sự vật mới gặp vào hệ thống kiến thức mình đã biết, như thế mới có cảm giác an toàn. Cũng giống như rất nhiều tín đồ Cơ Đốc giáo nói: “Những điều Phật giáo nói, trong ‘Thánh kinh’ cũng đều nhắc tới cả.” Hay có người nói: “Anh nói thời gian không tồn tại, Einstein và vật lý học hiện đại đã sớm chứng minh được luôn rồi.” Phương thức tư duy này ai cũng có, bản chất của nó là sợ hãi, trí não sợ hãi những điều chưa biết, bởi thế nó sẽ dán lên cái nhãn “quá khứ” và “đã biết” lên các sự vật, sự việc mới gặp được.
Những điều anh nói lúc nãy chính là quá trình dán nhãn bản thân và người khác. Hơn nữa, chắc chắn là anh dán nhãn chính mình trước, rồi mới dán nhãn cho những người và sự vật anh tiếp xúc bên ngoài.
Tất cả các dán nhãn đều bắt nguồn từ kinh nghiệm trong quá khứ của anh, bởi thế nó liên quan đến thời gian. Trong “Sách trời Quá Ngu” có nói: Thời gian là lồng giam, tất cả các loại tư duy liên quan đến thời gian đều là xiềng xích của anh. Việc anh dán nhãn cho chính mình và người khác cũng thế. Lúc anh dán nhãn, nhìn như anh đang làm một việc rất lý tính, nhưng thực tế đó là cơ chế phòng vệ của trí não. Trí não của anh đang nói: “Tôi biết hết rồi, chẳng có gì mới mẻ”, thế là anh cũng sẽ cảm thấy an toàn. Loại an toàn mà anh đang theo đuổi đó, bản chất lại chính là biểu hiện của nỗi sợ hãi bên trong nội tâm. Anh cũng bị trói buộc bởi nỗi sợ hãi của mình.
“Sách trời Quá Ngu” hướng dẫn, lúc trí não anh đang vận động, anh có thể nói: “Tôi không biết.” Chỉ có như thế anh mới thật sự buông bỏ những mô hình tư duy cố hữu của mình, thật sự dùng mắt nhìn rõ ràng sự vật.
Về bản chất, khi trí não anh nói: “Tôi đã biết rồi”, thì thật sự là anh “chẳng biết gì hết”. Anh biết về Thiền tông, Phật giáo, Cơ Đốc giáo gần như chỉ là dạng cưỡi ngựa xem hoa, anh thật sự cho rằng anh biết rồi sao?
Nếu anh đã nhắc đến Thiền tông, thì Thiền tông còn một câu chuyện nữa, đó là anh không thể rót thêm một cốc nước mới vào một cốc nước đang đầy được. Trước tiên anh phải làm rỗng cốc của mình rồi mới có thể tiếp thu kiến thức mới. Nếu ngay từ đầu anh đã cho rằng mình biết rồi thì đến cuối cùng anh sẽ chẳng học được gì cả.
Jim: Tôi thừa nhận anh nói rất có lý, cũng không tránh né câu hỏi của tôi, thậm chí còn trả lời nhiều hơn những gì tôi hỏi nữa. Thế này đi, trước tiên chúng ta đừng có suy nghĩ và biện luận về triết học nữa, mệt lắm, lẽ nào anh không cảm thấy ngày nào cũng nghiêm túc đối đãi với từng vấn đề lớn nhỏ như thế thì rất mệt sao? Tôi đảm bảo, những điều anh nói tôi đều sẽ ghi nhớ, bây giờ chẳng phải đang ghi âm lại đó sao? Chắc chắn khi về tôi sẽ chậm rãi lý giải, chỉnh sửa thành văn tự. Dù sao hiện tại thời gian cũng không tồn tại, bỏ chút thời gian cũng chẳng sao cả.
Về sau chúng ta lại phân tích phương thức tư duy của tôi có đúng hay không, giờ chúng ta có thể nói nhiều hơn về những chủ đề nhẹ nhàng thú vị đi. Như thế về sau anh đọc sách chắc chắn sẽ có nhiều bạn đọc hứng thú với những chủ đề chúng ta nói hơn. Chẳng có bao nhiêu người chịu đi đọc mấy quyển sách kinh điển rối rắm, nhẹ nhàng hài hước chút cũng có thể nói rõ ràng đạo lý mà.
Quangu: Được, tôi hy vọng anh có thể hiểu. Nhìn qua thì tôi có vẻ rất chi li, sao cứ nhất định phải bám chặt lấy một chi tiết bé tí xíu như thế, nhưng mà đây là cách duy nhất để diệt trừ virus trí não trong đầu anh. Virus trí não trong đầu anh chỗ nào cũng có, hơn nữa anh vẫn luôn không hề để ý. Vừa rồi tôi vẫn luôn cố gắng làm mẫu cho anh: Phương thức luyện tập tư duy đúng đắn, phương thức diệt trừ virus trí não đúng đắn, là phải làm thế nào, đó chính là nền tảng luyện tập của cả quyển sách “Sách trời Quá Ngu” này. Nó cũng là kiến thức cơ bản giống như khi học bơi thì phải học tư thế bơi và cách hít thở, học toán bắt buộc phải làm quen với những nguyên tắc cơ bản về cộng trừ nhân chia vậy. Thật ra cũng chẳng có gì quá huyền ảo, cũng không phức tạp như tu luyện tuyệt thế võ công gì, nhưng lại yêu cầu người học không ngừng nâng cao năng lực cảm nhận của bản thân, nhất là cảm nhận về thời gian và phân biệt trong não.
Những buổi nói chuyện sau của chúng ta thường xuyên nhắc tới những câu nói và khái niệm liên quan đến phân tách, tôi sẽ bỏ qua những yếu tố phân tách trong cách nói của anh nhưng sẽ không rời xa chủ đề chính cần thảo luận. Nhưng bản thân anh phải luyện tập thường xuyên, đây là con đường duy nhất đến được thức tỉnh: tự mình cảm nhận, sau đó cân bằng mỗi một chỗ khác biệt. Đương nhiên còn có một vài kỹ xảo cụ thể, về sau chúng ta sẽ chậm rãi thăm dò.
Có một vài buổi nói chuyện sau này, anh sẽ nhìn thấy dường như tôi cũng đang phê bình, đang phê phán sự vật tốt hay xấu, đi vào con đường phân tách. Tôi hy vọng anh có thể hiểu được, tôi biết mỗi câu mình nói ra, dù có đang miêu tả một sự thật, tôi đều cực kỳ cẩn thận khi sử dùng các từ ngữ liên quan tới phân tách, hơn nữa mỗi thời khắc đều đang cân bằng những phân tách này.
Ví dụ như tôi nói: “Virus trí não trong đầu con người vẫn luôn theo đuổi phân tách và khác biệt, là ngọn nguồn của mọi đau khổ, mâu thuẫn và hỗn loạn của thế giới này.” Không phải đôi đang phê phán mà chỉ là đang trần thuật một sự thật. Thế giới này bất luận xảy ra chuyện gì, hỗn loạn hay hòa bình, tất cả đều chỉ là kết quả của sự phóng chiếu tập thể mô hình tư duy của số đông mà thôi. Nhưng bất kể là phóng chiếu thế nào, bản chất của thế giới và bản chất của mỗi người chúng ta đều sẽ không thay đổi. Phân tách, hỗn loạn, mâu thuẫn, xung đột, thật ra đều không tồn tại, chỉ vì anh tin có phân tách nên anh mới nhìn thấy phân tách. Những thứ đó đều là sản phẩm do trí não anh chế tạo ra, hoàn toàn không quan hệ gì đến thế giới thật sự.
Trong đôi mắt chân thực của Quá Ngu, mỗi người như anh trong thế giới này đều hòa hợp, vô hạn và tự do. Các anh vốn đã là sự tồn tại vĩnh hằng không phụ thuộc vào thời gian rồi, nên chẳng có gì bất cứ sự chết chóc hay biến hóa nào có thể thay đổi những vật thật sự tồn tại được cả. Nếu sự thật có thể bị phá vỡ, vậy thì không được gọi là sự thật nữa rồi. Các anh chỉ đang mơ một giấc mơ mà thôi, trong mơ anh tin tưởng thời gian, các anh cũng tin tưởng thế giới có tốt có xấu, có đúng có sai, có ít nhiều và khác biệt, thế là các anh không ngừng cảm nhận mâu thuẫn, vui vẻ và khổ sở trong thế giới giấc mơ của chính mình. Tôi chỉ là người tỉnh giấc sớm hơn đôi chút, nhìn thấy thế giới thật sự rồi tự nhiên trở thành thầy giáo Quá Ngu, sau đó nhẹ nhàng đángh thức các anh trong thế giới giữa dòng thời gian này. Mỗi người chúng ta đều sẽ tỉnh lại, vì chúng ta vốn vẫn đang tỉnh, chỉ là virus trí não thuyết phục chúng ta cảnh trong mộng là lựa chọn sự thật duy nhất mà thôi.
Jim: Được rồi, xem ra những kiến thức và hệ thống luyện tập của Quá Ngu mà anh nói khá là hoàn thiện, vừa rồi lúc anh trả lời câu hỏi của tôi, tôi vẫn luôn nghĩ, bây giờ anh có vẻ như Mr. Biết Tuốt, cảm giác hoàn toàn khác hẳn với năm năm trước, lúc chúng ta hoàn thành “Mười ngày bàn chuyện cùng Quá Ngu”. Liệu có phải lúc tôi học được cách giao tiếp với Quá Ngu thì cũng sẽ thành Mr. Biết Tuốt như anh? Cảm giác cái gì cũng biết đó rốt cuộc là như thế nào? Anh có thể miêu tả cho tôi biết, sau khi học xong “Sách trời Quá Ngu”, cảm giác cái gì cũng biết đó là thế nào không? Là dạng anh hỏi Quá Ngu bên trong một câu, thế là nó sẽ đưa ra đáp án cho anh à? Thế chẳng phải sẽ giống như tâm thần phân liệt sao? Làm sao tôi biết những đáp án đó không phải do tôi tự biên tự diễn chém bừa ra?
Quangu: Giao tiếp với Quá Ngu cũng tự nhiên như anh đang hít thở vậy. Anh đưa trí não về trạng thái công cụ, một loại máy đọc hiểu khái niệm, một con đường kết nối thông tin từ Quá Ngu ở ngoài thời gian đến “thế giới có hạn” của anh – đây cũng chính là chức năng thực sự của trí não.
Chú ý, trí não không phải công cụ để sáng tạo hay nhận thức, nó chỉ là một cái máy tiếp nhận thông tin, giống như máy tính hay bút vẽ vậy. Là chính anh đang sáng tạo, còn máy tính hay bút vẽ chỉ là công cụ, anh không thể để máy tính hay bút vẽ tự mình sáng tạo ra bất cứ thứ gì, chúng nó cũng không thể sáng tạo. Trong thời gian, trí não của anh nhìn như đang suy nghĩ, nhưng thật ra nó chỉ dùng quá khứ phóng chiếu ra tương lai mà thôi. Giống như máy tính dựa vào các trình tự để tính toán vậy, trình tự sai lệch sẽ dẫn đến kết quả sai, nếu trong trình tự toàn là mã độc, cuối cùng kết quả tạo ra chỉ là một đống rác. Cho dù anh có dùng máy tính đi nữa cũng chẳng thể sáng tạo được gì.
Nhưng nếu virus được diệt trừ, anh có thể dùng chiếc máy tính này để sáng tạo một cách thuận lợi. Còn kiến thức và đáp án giống như nước chảy, thông qua ống dẫn trí não sạch sẽ tiến vào, anh sẽ cảm thấy thoải mái và bình tĩnh vô cùng. Mỗi một vấn đề, bất kể lớn hay nhỏ, bất kể có liên quan đến thế giới vũ trụ hay chi tiết cá nhân, đều sẽ nhận được đáp án.
Chú ý, đây là quá trình thật sự của sáng tạo và phát hiện. Chúng không phải được hoàn thành nhờ quá trình tư duy phán đoán gì hết mà chỉ đơn giản là dùng trí não như một công cụ để thuyết minh và biểu đạt ra mà thôi. Cùng với quá trình làm sạch của loài người với trí não trong tương lai, chú ý, là làm sạch chứ không phải khai thác, trí não sẽ phát triển thêm nhiều năng lực mà hiện tại anh cho là kỳ tích. Những thứ đó đều là công năng cơ bản của công cụ tên “trí não” mà thôi, chỉ là tư tưởng hỗn loạn của anh che giấu mất nó rồi. Mỗi người đều có thể giống như những thiên tài hiếm có, thoáng cái đã có thể tính ra được đáp án của một bài toán phức tạp, “thoáng cái” là biết được cách giải quyết một bài toán, một vấn đề vật lý hay đời sống, công việc phức tạp. Có thể anh cảm thấy chuyện này không thể tin được, trí não sạch sẽ của anh có thể cao cấp đến thế sao? Tưởng tượng anh chơi bóng bàn, hệ thống vận động của trí não ít bị virus trí não ảnh hưởng, lẽ nào lúc anh nhận bóng trước còn phải từ tốn phân tích từng góc độ, tốc độ hay cách đánh trả lại à? Lẽ nào không phải “ngay lúc đó” đã biết làm thế nào rồi?
Nhớ cái cảm giác phản ứng tức thì của trí não khi anh đánh bóng bàn hoặc cầu lông, đó chính là cảm giác khi thật sự giao tiếp được với Quá Ngu đấy. Anh hoàn toàn không có quá trình phân tích phán đoán, tư duy lý luận hay vì thế này nên thế nọ, toàn bộ đều chỉ xảy ra trong khoảnh khắc, anh tự nhiên biết được, anh tự nhiên hiểu được, hoàn toàn không có khó khăn hay đau khổ. Nhưng cũng tương tự như muốn chơi bóng bàn tốt thì cũng phải học và luyện tập, muốn giao tiếp với Quá Ngu cũng phải học và luyện tập mới được. Bước thứ hai của Quá Ngu chính là thuần hướng dẫn, hướng dẫn anh làm thế nào để sử dụng trí não sạch sẽ trải nghiệm nghệ thuật đánh bóng bàn trong cuộc sống. Nhưng ngay lúc này anh cũng có thể trải nghiệm cảm giác tương tự về giao tiếp rõ ràng đó, chẳng phải là rất hấp dẫn à?
Nhưng hiện giờ vì não anh vẫn đang đầy virus nên anh chỉ có thể dùng nó như một cái máy tính phải dùng tay nhập liệu thôi. Anh dùng một cái máy tính mạnh nhất trái đất nhưng lại chỉ có thể tính cộng trừ nhân chia, sau đó chậm rãi từ tốn suy đoán phân tích, nghiên cứu tỉ mỉ xem cái nào đúng, cái nào sai, sau đó mới ra quyết định, mà quyết định này trong phần lớn trường hợp đều là sai. Bao nhiêu là phương thức tư duy nguyên thủy thế cơ mà. Trí não sạch sẽ xử lý bất cứ vấn đề nào về bản chất đều nhanh hơn tất cả các máy tính hiện đang tồn tại, đó chính là lý do vì sao người máy không thể chiến thắng ngay cả người mới học đánh bóng bàn, nhưng máy tính lại thừa sức trả lời những vấn đề mà những người được gọi là “thông minh nhất” trên trái đất cũng không biết. Nguyên lý là như nhau, không có gì khác biệt.
Quá trình này anh phải tự mình trải nghiệm, tôi khó mà miêu tả nó được. Cảm giác đó tựa như việc đánh bóng bàn, đi xe đạp hay bơi lội vậy. Anh không thể học những việc đó bằng cách quan sát và phân tích được, chỉ có tự mình trải nghiệm rồi học được, anh mới có thể nói một cách chắc chắn: Mấy thứ này chẳng khó chút nào, cực kỳ đơn giản, tự nhiên luôn. Bất cứ năng lực nào cũng vậy, bản thân nó vốn là một việc rất đơn giản và tự nhiên, không nhất thiết phải mướt mồ hôi, nhẫn nhịn muôn vàn khó khăn vất vả mới hoàn thành được: nhẹ nhàng, vui vẻ, phong phú, tự nhiên, đây chính là hình dáng vốn có của vũ trụ. Nếu anh cảm thấy phải trải qua khó khăn, hoặc cảm thấy khó khăn, vậy thì nhất định là có thứ gì đó sai rồi, về cơ bản là có thể khẳng định chắc chắn là do virus trí não anh đang giở trò.
Đương nhiên, mặc dù trí não anh bây giờ đang đầy virus thì Quá Ngu vẫn luôn không ngừng nói chuyện với anh, không ngừng giải đáp các vấn đề cho anh, chỉ là anh không chịu nghe, hoặc vì chìm quá sâu trong thời gian mà quên mất việc lắng nghe mỗi thời mỗi khắc, bởi vậy anh mới không nghe thấy mà thôi.
Jim: Vừa rồi anh nói, trực giác và linh cảm, thúc đẩy nội tại, tôi vẫn luôn có cảm xúc như thế, nhưng cực kỳ hiếm. Tôi cảm thấy, mình chạy bộ chính là bởi sự thúc đẩy nội tại này. Lúc trước tôi ghét nhất là vận động, từ tiểu học đến đại học, lúc nào môn Thể dục của tôi cũng chỉ vừa đủ điểm trung bình, thế mà hiện tại tôi lại có thể chạy marathon, ai cũng không thể tin được.
Nhưng anh nói Quá Ngu vẫn luôn đang nói chuyện với tôi, cả virus trí não cũng thế, vậy làm sao tôi phân biệt được đâu là lời Quá Ngu nói, đâu là lời của virus trí não? Làm sao tôi biết được suy nghĩ nào đó trong đầu mình là do Quá Ngu hay do virus trí não sinh ra?
Quangu: Người mới học không phân biệt được đâu là tiếng nói của Quá Ngu, đâu là tiếng ồn của virus trí não là chuyện rất bình thường. Rất nhiều người tin tưởng vào trực giác, nhưng thật ra trực giác của bọn họ chỉ là một biến dạng của virus trí não mà thôi, ví dụ như lúc đầu tư cổ phiếu, rất nhiều người nói trực giác bảo muốn mua cái này, mua cái kia, thực ra thì bọn họ đều có rất nhiều nguyên nhân, chỉ là tự mình thuyết phục mình đó là trực giác mà thôi. Đa số thời gian Quá Ngu sẽ chẳng để ý mấy chuyện chọn cổ phiếu đâu, nó sẽ chỉ nói với anh: “Mã nào cũng thế, không có gì khác biệt”. Nhưng đúng là sẽ có những lúc Quá Ngu nhắc anh mua cổ phiếu nào, nhưng nó chắc chắn không phải để anh kiếm tiền, tiếp tục hãm sâu vào vũng bùn mưu cầu lợi ích đó, mà là để anh lỗ nặng một vố, về sau không chơi trò vô bổ đó nữa. Có điều virus trí não anh thì lại càng không biết cái nào sẽ kiếm, cái nào sẽ lỗ, nó chỉ không ngừng dụ dỗ anh bằng câu chuyện hắc mã ăn may vớ bẫm, làm anh không ngừng chơi trò chơi mà đến nó cũng không biét kết quả là gì.
Phân biệt tiếng của virus trí não hay Quá Ngu rất đơn giản. Quá Ngu nằm ngoài thời gian, tất cả những gì nó nói với anh đều không cần căn cứ vào thời gian. Anh chỉ hiểu được “ở ngay thời điểm” lúc nghe thấy thôi, nhưng chắc chắn không thể giải thích được, đó chính là “linh cảm”, “trực giác” và “chỉ dẫn nội tâm” mà rất nhiều người nói tới. Những thứ đó thật ra đều là Quá Ngu đang giao tiếp với anh. Bao gồm cả những lúc anh cảm thấy có xúc động mạnh muốn làm một việc gì đó, nhưng lại không thể lý giải được tại sao mình muốn làm thế, hoặc rõ ràng những việc mà anh nhẽ ra không nên làm, ngay đến chính bản thân anh cũng không giải thích được nhưng lại cực kỳ muốn làm. Nhớ kỹ, ngoài thời gian thì không có gì gọi là “bởi vì, cho nên”, càng không có “nên, không nên, tri thức chân chính của Quá Ngu cũng không thể dùng mô hình tư duy hay kinh nghiệm của trí não để giải thích được, nhưng lại vẫn biết.
Còn virus trí não, thật ra nó vẫn luôn nói đủ thứ chuyện với anh, hình thức của những lời nói này cũng rất rõ ràng, virus trí não toàn bộ đều dựa vào việc có tồn tại thời gian, vì thế nó chỉ có thể dựa vào quá khứ để phán đoán tương lai, đây chính là thứ mà mọi người gọi là quá trình tư duy của trí não. Vì thế, một khi trí não bắt đầu suy nghĩ, bắt đầu phán đoán logic, chỉ cần có một quá trình tư duy nào đó, bắt đầu bằng “bởi vì… cho nên” thì đó chắc chắn không phải là tiếng nói của Quá Ngu, đây chắc chắn là tiếng nói của virus trí não. Từ góc độ này, anh có thể nhận ra hầu hết thời gian anh đều đang bị virus trí não chỉ huy, chứ anh hoàn toàn không có cái gọi là tự mình suy nghĩ.
Đương nhiên, mặc dù Quá Ngu biết tuốt mọi chuyện nhưng Quá Ngu cũng không thể cho anh biết hết mọi chuyện được, nó có những giới hạn riêng. Ví dụ nếu anh hỏi Quá Ngu: “Giảng cho tôi về Thuyết Tương đối đi”, thì chắc chắn là nó chịu chết rồi. Quá Ngu sẽ nói cho anh kết quả việc ứng dụng thuyết Tương đối, nhưng lại không thể giải thích nguyên lý của học thuyết này cho anh được. Bởi khi muốn hiện thực hóa một khái niệm trừu tượng, anh bắt buộc phải dùng một ít công cụ trợ lực bên ngoài, tựa như tôi không thể giải tích vi tích phân cho anh khi anh không có kiến thức cơ bản về Vật lý, tương tự với việc dùng ngôn ngữ văn tự để giải thích thuyết Tương đối, vì tôi còn chưa xây dựng được mô hình kết cấu cơ bản để biểu đạt được học thuyết này, tựa như anh không thể bắt người còn chưa biết tính phép cộng học được cách làm phép tính vi tích phân vậy. Nhưng nếu anh coi chuyện này là mục tiêu công việc mỗi ngày của mình thì anh có thể bước từng bước xây dựng nền tảng mà anh cần dưới sự dẫn dắt của Quá Ngu, cuối cùng toàn bộ mọi vấn đề đều sẽ được giải quyết.
Câu trả lời của Quá Ngu với anh còn một giới hạn nữa, Quá Ngu nằm ngoài thời gian, nó đã hợp nhất, đã không còn phân biệt, vậy nên nó không thể ủng hộ bất cứ nhu cầu nào mang tính phân biệt của anh. Ví dụ như anh muốn hỏi Quá Ngu: “Làm thế nào để chơi cổ phiếu kiếm nhiều tiền?” thì Quá Ngu sẽ nói với anh: “Không cần chơi cổ phiếu kiếm nhiều tiền, có kiếm tiền hay không đều không có gì khác biệt”. Chắc chắn anh đã từng nghe thấy câu nói này nhưng lại chỉ tin tưởng những gì mình vốn đã tin tưởng từ trước, anh sẽ chỉ tin là: “Tất nhiên phải chơi cổ phiếu kiếm nhiều tiền rồi” thế nên những lời này sẽ bị virus trí não của anh che chắn. Đồng thời, khi anh hỏi Quá Ngu có cổ phiêu nào tụt dốc hay bứt phá lên không, bản thân nên tranh thủ lợi dụng cơ hội đó như thế nào, thì những vấn đề này Quá Ngu sẽ chỉ nói cho anh biết sự thật, nhưng anh lại không chấp nhận sự thật đó.
Nhưng đối với chân tướng các vấn đề giúp ích cho quá trình theo đuổi sự thật của anh, ví dụ như anh là ai, rốt cuộc anh đang làm gì, làm thế nào để sáng tạo mỗi thời mỗi khắc… Việc anh phải làm thế nào để làm tốt mỗi một việc thì Quá Ngu cũng vẫn luôn trả lời anh rất chi tiết, nó còn cẩn thận sắp xếp mỗi một trải nghiệm trong cuộc đời anh, dẫn đường anh để anh thật sự sáng tạo, thật sự hiểu bản thân mình. Từ toàn bộ những kiệt tác vĩ đại trong thế giới này đến chuyện anh chọn kem đánh răng thế nào, nó đều chỉ dẫn anh với thái độ tỉ mẩn như nhau, chỉ là chính bản thân anh lựa chọn có nghe hay không mà thôi.
Giao lưu với Quá Ngu, từ đó đạt được kiến thức cũng không phải là kỳ tích gì, đây là một quy luật luôn luôn đang phát sinh, chỉ là vì anh tin vào thời gian, tin vào kinh nghiệm trong quá khứ mới là tri thức lớn nhất của mình, luôn dùng kinh nghiệm bản thân để phán đoán tương lai, nên anh mới bị sự huyên náo của virus trí não che khuất tiếng nói của Quá Ngu, thậm chí dù có nghe được rồi cũng bị virus trí não cười nhạo nên quên mất nó. Cũng chính là bởi thái độ lơ đãng và cười nhạo đó, anh không ngừng rời xa chân tướng của bản thân, không ngừng trải nghiệm đau khổ và mâu thuẫn.
Trước đây có thể anh cảm thấy, thế giới này rất hoàn hảo, không tỳ vết, việc sống dưới sự chỉ huy của virus trí não cũng không phải là một hệ thống tồi, nhưng bây giờ tôi chỉ cần chỉ ra cho anh thấy bộ mặt thật của thế giới anh đang sống chỉ là một ảo cảnh trăm ngàn lỗ hổng, toàn bộ những đau khổ và mâu thuẫn của anh đều đến từ những lỗ hổng do đám virus trí não kia cả. Nói đến cùng, là bởi virus trí não anh không thật sự biết cách tư duy mà chỉ không ngừng phản chiếu nỗi sợ hãi và khác biệt trong quá khứ ra thôi. Ngược lại, thế giới mà “Sách trời Quá Ngu” miêu tả là một thế giới hoàn chỉnh và thực tế, mọi chi tiết đều tương tác lẫn nhau, thúc đẩy lẫn nhau, chứng minh lẫn nhau một cách hoàn chỉnh. Tính hoàn chỉnh hợp nhất này chính là điểm đẹp đẽ kỳ diệu thật sự. Khi anh nhìn thấy giá trị thật sự này thì chắc chắn anh sẽ chẳng còn hứng thú gì với những lời lải nhải lòng vòng luẩn quẩn của trí não nữa, trí não cũng sẽ hồi phục lại công năng vốn có của nó. Bây giờ anh chỉ đang mơ một giấc mơ nhỏ dưới sự ràng buộc của virus trí não mà thôi. Đợi đến khi anh thanh lý hết virus trí não trong đầu mình rồi tự nhiên sẽ tỉnh lại, nhìn thấy hình dáng vốn có của mình, bản thân chân thật có thể phản ứng nhanh nhẹn như đánh bóng bàn trong mỗi một trải nghiệm cuộc sống.